Δευτέρα, Φεβρουαρίου 04, 2008

Επικίνδυνες λέξεις

"Οι λέξεις είναι αθώες, αλλά γίνονται επικίνδυνες όταν δεν έχουμε συμφιλιωθεί με τη σημασία τους". Απάνω σε εφτά "επικίνδυνες" λέξεις στήνει τα εφτά κεφάλαια του βιβλίου της η Φιλομήλα Λαπατά (Καστανιώτης, 2007): Οικογένεια, Εξ αδιαιρέτου, Ζήλεια, Γάμος, Διαζύγιο, Φυγή, Συγγνώμη. Φορείς και ενσαρκωτές των "επικίνδυνων" λέξεων, μια μεγαλοαστική αθηναϊκή οικογένεια, με χρόνο έναρξης της ιστορίας το 1980. Βασικά πρόσωπα δυο δίδυμες αδελφές, η Μυρσίνη και η Αταλάντη, όμοιες εξωτερικά αλλά μ' ένα εντελώς διαφορετικό χαρακτήρα. Μέσα από την εναλλασσόμενη δική τους αφηγηματική οπτική παρακολουθούμε την εξέλιξη του μύθου, ενώ γύρω διαπλέκονται τα πρόσωπα της οικογένειας: Η εκατοντάχρονη γιαγιά Αμαλία Κορωναίου, μια δυναμική παρουσία, που σύντομα εγκαταλείπει τη σκηνή με το θάνατό της, θείοι και θείες, ξαδέλφια από πρώτους και δεύτερους γάμους, οι γονείς των διδύμων, ο γιατρός Αλέξανδρος Κορωναίος και η σύζυγός του, η καλλονή Ζαΐρα, διεθνές μοντέλο στα νιάτα της, μια πιστή οικονόμος, μακρινή συγγένισσα, που ο ρόλος της διαρκεί ως το τέλος του βιβλίου, και άλλα ακόμη.
Η Μυρσίνη και η Αταλάντη βρίσκονταν από μικρές σε μια διαρκή αντιπαλότητα και αντιζηλία. Η Μυρσίνη ήταν η "καλή" κόρη, η φρόνιμη, η σοβαρή, η άριστη μαθήτρια, που θα σπουδάσει Ιστορία της Τέχνης. Η Αταλάντη είναι το αγοροκόριτσο, η ατίθαση, αυτή που ρίχνει κεραυνό έκπληξης στο σπίτι της Διονυσίου Αρεοπαγίτου δηλώνοντας ότι θα σπουδάσει νοσοκόμα, πράγμα που θα κάνει και, εντασσόμενη στους "γιατρούς χωρίς σύνορα", θα ζήσει στα πιο επικίνδυνα μέρη του πλανήτη.
Η πορεία της ζωής της Μυρσίνης είναι η προδιαγεγραμμένη πορεία της ζωής μιας "καλής" κόρης. Μετά τις σπουδές της εργάζεται σε μια γκαλερί και παντρεύεεται έναν ωραίο αστροφυσικό, τον Παύλο.
Μεγάλη έμφαση δίνεται από τη συγγραφέα στον θρυλικό έρωτα των γονιών των δυο κοριτσιών, έναν έρωτα τόσο δυνατό που να αφήνει σε δεύτερη μοίρα την ανατροφή των διδύμων και που ο θάνατος του ενός θα οδηγήσει σύντομα και στο θάνατο του άλλου.
Η αφηγηματική δεινότητα της Λαπατά παρασύρει τον αναγνώστη, αλλά βρήκα το βιβλίο κατώτερο από τις "Κόρες του νερού", το μόνο άλλο μυθιστόρημά της που έχω διαβάσει. Οι "Επικίνδυνες λέξεις" ξεκινούν ωραία με την οικογενειακή συγκέντρωση για να γιορταστούν τα εκατόχρονα της γιαγιάς. Είναι επίσης πολύ επιτυχώς δοσμένοι οι χαρακτήρες του έργου. Σιγά-σιγά όμως το μυθιστόρημα κλίνει προς το προβλεπτό και το μελό. Όταν, για παράδειγμα, η Αταλάντη σ' ένα από τα ταξίδια της συναντά σ' ένα αεροδρόμιο έναν ωραίο άγνωστο, κουβεντιάζουν για ώρα και χωρίζουν χωρίς να πουν τα ονόματά τους, εύκολα μαντεύουμε όχι μόνο ποιος θα είναι, αλλά και τη συνέχεια που θα στηριχτεί στην αιώνια αντιπαλότητα με τη Μυρσίνη.
Ομολογώ ότι διάβασα χωρίς διακοπή το βιβλίο. Όταν όμως το έκλεισα, είπα: "Ε, και λοιπόν;"


9 σχόλια:

  1. Καλησπέρα
    Το σχόλιό μου δεν έχει να κάνει με το συγκεκριμένο βιβλίο, αλλά με κάτι άλλο που πιστέυω οτι θα αγγίζει την ψυχή σας ( την κυπριακή)...
    Σας προσκαλώ να περάσετε από το ιστλόγιό μου να σας τρατάρουμε γλυκιά Νοσταλγία
    δημητρός
    http://nostou-algos.pblogs.gr
    PS
    Υπάρχει και το παλιό στον blogspot αλλά εκεί έχει μόνο φωτογραφίες. αν θέλετε ελάτε εκεί στο pblogs.
    Σας περιμένω

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Πολύ χαίρομαι για την καινούρια γνωριμία. Αν και η ψυχή μου είναι γεμάτη από άλγος και νοσταλγία, δεν θα παραλείψω να σας επισκεφθώ το συντομότερο

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Αυτό το " ε και λοιπόν ; " είναι το σημαντικότερο κριτήριο .Αυτό που θα έπρεπε όλοι να ρωτάμε τελειώνοντας την ανάγνωση ενός βιβλίου , εφόσον μετά το διάβασμα θέλουμε να το κρίνουμε.Αυτό που πάντα με προβλημάτιζε είναι: πώς κάποιες φορές μετά την ανάγνωση ενός βιβλίου με κοινότοπο θέμα αλλά με τρομερή δύναμη στην αφήγηση δείχνει να μην έχει νόημα αυτό το ερώτημα ;
    Μήπως τελικά πρέπει να το διαφοροποιήσουμε;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Αγαπητέ Ναυτίλε, πράγματι είσαι "Ο" Ντίνος Χριστιανόπουλος ή είναι συνωνυμία; Το σχόλιό σου μου είναι κάπως δυσερμήνευτο.Μήπως εννοείς ότι αν ένα βιβλίο είναι καλογραμμένο, δεν έχει σημασία τι μας άφησε ή πόσο σημαντικό είναι το περιεχόμενό του;

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Ακριβώς αυτό εννοώ ! Το περιεχόμενο μπορεί να λάβει ένα σωρό σημασίες ανάλογα με τον αναγνώστη και την εποχή του.
    Είναι σαν κάποιες όπερες του Μότσαρτ που η υπόθεσή τους είναι απλοϊκή αλλά η ομορφιά της μουσικής τους τις κάνει να παίζονται ξανά και ξανά και να δίνονται ένα πλήθος ερμηνείες για το περιεχόμενό τους.
    Δε με λένε Ν.Χ.,αλλά Αλέξη.Το ποίημα που έχω στο ιστολόγιό μου είναι του Χριστιανόπουλου από τη συλλογή του "το κορμί και το σαράκι".

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Δεν θα συμφωνήσω μαζί σου, αγαπητέ Αλέξη, αλλά το θέμα σηκώνει πολύ περισσότερη συζήτηση απ' ό,τι επιτρέπουν τα σύντομα αυτά σχόλια.

    ΑπάντησηΔιαγραφή